Puszcza Białowieska. Ostatni las pierwotny w Europie / Europe’s last primeval forest

Powinno być nam wstyd. Podczas dotychczasowych podróży lepiej poznaliśmy kulturę wielu obcych państw aniżeli własną, polską. Zachwycaliśmy się zabytkami, dziełami sztuki pozostawionymi przez Arabów, Rzymian, Greków, krajobrazami i skarbami natury czasem na krańcach świata, a zaniedbywaliśmy historię i miejsca, nie mniej fascynujące. Bliżej nas.

A przecież są w Polsce miejsca, które z powodzeniem mogą rywalizować w konkursie na “siedem cudów świata”*.

Jednym z nich z pewnością jest Puszcza Białowieska.

Historia była niezwykle łaskawa dla najstarszego Parku Narodowego w Polsce. Jako teren polowań królewskich, a także, w XIX w., carskich, obszar ten podlegał specjalnej ochronie. Oprócz ścieżek wytyczonych na potrzebę pościgów za zwierzyną, nie ma tutaj zbyt wielu śladów działania człowieka. Podczas gdy ostatnie udokumentowane carskie polowanie odbyło się w 1912 r., dziś na Białowieski Park Narodowy polują jedynie rzesze turystów odwiedzających go w liczbie 100-200 tysięcy osób rocznie.

O pięknie regionu nie jestem w stanie opowiedzieć w jednym poście. Zabieram Was więc, począwszy od dziś, w podróż na “daleki” wschód. Zagłębimy się w najgłębsze zakamarki puszczy, odwiedzimy krainę żubra, zobaczymy piękne polskie wsie i oczywiście, będziemy delektować się wspaniałym regionalnym jedzeniem.

* Puszcza Białowieska brała udział w konkursie organizowanym przez organizację New7Wonders i przebrnęła przez pierwsze etapy. W Polsce uległa jedynie Pojezierzu Mazurskiemu.

We should be ashamed of ourselves. During our many travels we have got to known foreign cultures better than our own, Polish. We have raved about monuments, pieces of art left by Arabs, Romans and Greeks, landscapes and natural treasures, sometimes at the far reaches of the world, while neglecting the history and places which are no less fascinating. Closer to us.

After all, there are places in Poland, which could easily compete in the “New 7 Wonders of the World”* contest.

One of them has got to Białowieża Forest.

History has been very gracious for the oldest Natural Park in Poland. As hunting grounds for kings as well as Russian tsars (XIXth century), this area has been under special protection since. Besides the paths dedicated for chasing after wild animals, there are not too many traces of human interventions. While the latest documented hunt took place in 1912, today Białowieża National Park is “hunted” only by groups of tourists, coming here in a number of 100-200 thousands yearly.

It is impossible to describe the beauty of the region in just one post. Starting today, let me then take you on an adventure to the “far” east. We will go deep into backwoods, we will visit the land of the European bison, we will see lovely Polish villages and countryside. And of course, we will enjoy the finest regional cuisine.

* Białowieża Forest took part in the contest organized by New7Wonders and passed through several of the stages. In Poland it got defeated only by Mazuria lake district.

DSC03004
Choć najlepszą porą roku na odwiedziny w Białowieskim Parku Narodowym jest wiosna, piękna polska jesień stara się dotrzymywać jej kroku. / Though the best season to visit Bialowieża Forest would be Spring, beautiful Polish Autumn tries to keep up.
DSC03005
Łąki przed wejściem do rezerwatu ścisłego są regularnie koszone. / The meadows in front of the entrance to the strict reserve are regularly mowed.

Puszcza Białowieska określana jest mianem ostatniego lasu pierwotnego w Europie. Oznacza to, że nigdy nie został on wycięty, ani człowiek nie sadził w nim żadnych nowych drzew.

Do rezerwatu ścisłego wejść można jedynie z przewodnikiem. Organizujemy sobie wszystko jeszcze długo przed podróżą. Mamy szczęście. Trafiamy bowiem na pasjonata i prawdziwego znawcę puszczy. Pan Arek snuje swoje opowieści tak jakby czytał z pamięci karty powieści. Dostajemy od niego w prezencie piękną lekcję historii i biologii, którą zapamiętamy jeszcze na długo.

Białowieża Forest is often described as the Europe’s last primeval forest standing. This means, that it has never been felled, nor no new trees have been planted.

Entry to the nature reserve is possible only with an official guide. We manage to organize everything long before our arrival and we have been very lucky with our choice. We meet a guide with passion, a real expert when it comes to the Białowieża Forest. Mr. Arek tell his stories as if he was reading the pages of a novel. He hands us a most beautiful gift – a history and biology lesson which we will ever remember.

DSC03009
Za tą bramą zostawia się w tyle cywilizację. Tutaj człowiek jest tylko gościem. / Behind this gate, you leave behind any civilization. Here, humans are only mere guests.

DSC03012

DSC03028
Drewniane podesty to udogodnienie dla niepełnosprawnych. / Wooden platforms serve the handicapped.

DSC03017

Czy wiecie, że niemal połowa ze znajdującego się na terenie Puszczy Białowieskiej drewna jest… martwa?

W większości lasów usuwa się leżące pnie drzew uznając ich działanie za szkodliwe. W lesie pierwotnym za to, człowiek pozostaje jedynie obserwatorem. Obumarłe drzewa rozkładane są przez roztocza, a ich pozostałości stają się ważną częścią ekosystemu.

Leżące w puszczy, wyrwane wraz z korzeniami, pnie drzew nazywa się wykrotami. Dla nas fascynującym odkryciem było to jak niesamowicie płaskie korzenie potrafią mieć niektóre potężne przecież drzewa i jak “łatwo” mogą zostać one powalone przez wiatr…

To właśnie na leżących pniach drzew dzieją się rzeczy magiczne. To tutaj zaczyna się nowe życie – grzybów, porostów i mchów. Szczególnie fascynujący obrazek tworzą setki rodzajów grzybów, z których wiele można znaleźć jedynie w tym miejscu. Ale to już materiał na całkowicie innego posta.

Did you know that almost half of the wood present in Białowieża Forest is… dead?

In most of the forests, the lying trunks are removed, while it’s believed they’re having a negative impact on the environment. In a primeval forest however, humans are only observers. Dead trees are being decomposed by saprophytes while their remains become a vital part of the ecosystem.

Trunks, lying in the woods, ripped from the ground together with their roots are called wind-throws. For us, it was fascinating to discover how flat the roots can be and how easy can they be pulled from the ground by the power of the wind. Especially having in mind how enormous the trees are…

Lots of magic happens on those trunks. Here, the new life begins with mushrooms, lichen and moss. Hundreds of mushroom species are creating a particularly fascinating picture. Majority of them can only be found right here, in Białowieża. This, however, is a material for yet another post.

DSC03030
Wykroty wznoszą się nawet na parę metrów do góry. Potężne niegdyś drzewa nawet po śmierci budzą szacunek. / Windthrows can be even few metres high. Once majestic trees, still command respect, even after they’re long dead.

DSC03163

DSC03165

DSC03170
Na terenie Puszczy Białowieskiej i w jej okolicach, już przed naszą erą, istniały pojedyncze niewielkie plemiona. Z VIII – IX w. pochodzą groby kurhanowe, na które natknąc się można podczas wędrówek / In Białowieża Forest and its surroundings, there have been small tribes living already Before Christ. While wandering around the forest the burial mounds from VIII – IXth century can be spotted.

DSC03176

DSC03179

DSC03297

DSC03314

Po puszczy spaceruje się powoli. Życie otacza nas bowiem z każdej strony. Choć ukryte przed naszym chciwym wzrokiem, raz po raz daje o sobie znać. Z lewej strony słychać szelest spadających liści (w końcu mamy jesień), z prawej pękających pni drzew, z tyłu stukanie dzięcioła, a z przodu… zawsze coś innego.

Wyobraźnia zaczyna płatać figle. Czy to dzik? Sarna? A może żubr? W puszczy są również watahy wilków oraz rysie (niestety niezwykle rzadkie). Nie… tym razem to tylko spadające z drzew gałęzie.

Tym wytrwałym puszcza wynagradza jednak czekanie. Wspólnie z panem Arkiem mamy na przykład ogromne szczęście usłyszeć i zobaczyć sóweczkę! (oczywiście Pan Arek szczęściu pomaga, naśladując jej odgłosy i wabiąc ją bliżej nas).

A to dopiero początek przygody…

You got to wander slowly around the forest. Life surrounds you from each side. Although it remains hidden from our hungry eyes, it occasionally reveals itself. On the left, a rustling of falling leaves can be heard (it’s Autumn after all), on the right there’s a sound of fracturing tree trunks. Behind you – a woodpecker. And there’s always something new in front of you.

Imagination plays tricks on you. Is this is a boar? A doe? Perhaps a bison? There are also wolves and occasional lynxes here. No – this time these are only branches falling from the trees.

Those who are patient enough are going to be rewarded though. Together with Mr. Arek we have been lucky to overhear and see a pygmy owl! (Obviously we need to thank our guide for “helping our luck” by luring the bird with his bird-like sounds.

And this is just a beginning of an adventure.

DSC03320
Zupełnie inna perspektywa wyłania się gdy wspinamy się na wieże widokowe. / You can get a totally different perspective should you climb one of the watch towers.
DSC03333
Rzeki i strumyki zamieszkane są przez bobry. / Rivers and streams are inhabited by beavers.

DSC03354

DSC03369

DSC03688

W rezerwacie ścisłym nie wolno jest przebywać po zmroku (zresztą nie byłoby to zbyt mądre). Kierujemy się więc w stronę wyjścia i w ostatniej chwili uciekamy przed spowijającą las ciemnością. Przez całą drogę zastanawiamy się jakie tajemnice skrywa otaczająca nas mgła.

One is not allowed to stay after dark in the nature reserve (this wouldn’t be smart anyway). We venture hence towards the exit and manage to run away from the darkness which begins to embrace the forest. We cannot help but wonder what secrets are hidden behind the thick fog which surrounds us.

DSC03061

DSC03075

DSC03080


Puszcza Białowieska leży na pograniczu Polski z Białorusią i zajmuje ogromną powierzchnię 1500km2. Po mocnym dofinansowaniu tych terenów w ostatnich latach przez Unię Europejską dojazd tutaj jest niezmiernie łatwy i przyjemny. Polecam zatrzymać się w “geograficznym centrum” puszczy – w Białowieży. Oprócz bazy hotelowej i restauracyjnej – również tutaj znajduje się muzeum, wejście do rezerwatu ścisłego oraz początek licznych tras spacerowych.

Białowieża Forest is located on a Polish-Belarussian border and takes up a huge area of 1500km2. Thanks for European Union funding in the recent years, it is very easy to get to. I would recommend to stay at the “geographical center” of the forest – the town of Białowieża. Apart from well developed hotel and restaurant infrastructure, Białowieża is home to a museum, nature reserve entrance as well as is a hub for numerous country walks.

Advertisements

85 thoughts on “Puszcza Białowieska. Ostatni las pierwotny w Europie / Europe’s last primeval forest

  1. Beautiful pictures that perfectly capture this magical forest, sounds like you got the perfect guide to tell you about the secrets hidden in this ancient forest. Thank you for doing an English version of this post, the Polish language looks beautiful, but too difficult for me. Happy travels.

    Liked by 1 person

    1. Indeed, we wouldn’t have seen half of the things we have if it wasn’t for Arek. He also does trips in English, you know :) Thank you for your kind words :) It only makes me happy to write about Poland so someone might be inspired to come and visit :)

      Like

    1. Dziękuję bardzo ☺tutaj muszę nadmienić, że część z nich jest zrobiona przez moją drugą połowę! Zresztą, miejsce piękne to i zdjęcia wyjść muszą :)

      Like

  2. Trafiłam tu od Agnieszki i cieszę się! Dzięki za fascynująca opowieść o puszczy. Będę czekać na kolejne odcinki i skrzętnie zbierać informacje do swojej (rychłej, mam nadzieję) wyprawy w te rejony.

    Like

    1. Doskonale Cię rozumiem. Ja Ci się przyznam, równie szczerze, że mnie nigdy nie ciągnęło w Polskę ;) A teraz jakoś coraz chętniej zwiedzam również nasze rodzime strony.

      Like

      1. Do uzyskania pełnoletności jeździłam z rodzicami oraz na wycieczki szkolne tylko po Polsce. Zwiedzaliśmy różne zakątki, bardziej i mniej ciekawe. Ale ja marzyłam o dlaszych podróżach, bardzo chciałam wyjechać za granicę. I dlatego jakoś niechętnie podróżowałam po Polsce. Później rzeczywiście pojeździłam trochę po Europie i… zatęskniłam za Polską. Teraz podróżuję i po innych krajach, i po Polsce, bo np. uwielbiam polskie góry.

        Liked by 1 person

  3. do Puszczy jeszcze nie zawitałam, bo z Krakowa mam tam kawałek drogi, ale generalnie staram się poznawać nie tylko to co za granicą, ale także sporą część naszego pięknego i niepowtarzalnego kraju. ;) nawet jeśli nie są to dalekie wyjazdy, tylko te w najbliższej okolicy, to zawsze można tam znaleźć też coś pięknego. :)
    pozdrawiam.

    Liked by 1 person

    1. Madusia, wokół Krakowa mamy to szczęście że jest tu dużo pięknych okolic. Chociażby dolinki podkrakowskie ☺Kiedy tylko możemy staramy się wybrać na spacer na przykład do Ojcowa. Tylko powietrze nie to 😢Do Białowieży jechaliśmy 7 godzin, daleko… ale zdecydowanie warto. Pozdrawiam Cię i dziękuję za odwiedziny ☺

      Like

  4. Nigdy nie zapomnę wyprawy do Puszczy o 4 rano. Mgły snujące się nad polami, na horyzoncie potężna ściana lasu, dziku buszujące w zaroślach. W Puszczy ciemno, choć słońce wzeszło już dawno. Puszcza jest magiczna, pięknie to oddałeś na swoich zdjęciach. Pozdrawiam!

    Liked by 1 person

    1. Dziękuję Ci bardzo ☺to prawda, mgła tworzy przepiękny pejzaż. Zazdroszczę Ci za to bardzo tego że widziałaś dziki! Szukałem, wypatrywałem, ale nic z tego… Widzieliśmy tylko kilometry rozkopanej przez nie ziemi. Pozdrawiam serdecznie i zapraszam ponownie. To jeszcze nie koniec opowieści o puszczy ☺

      Like

      1. The people are beautiful too. My parents hosted the daughter of a Polish couple for her first year of college while they did short term missionary work. We were roommates. She was quite a head turner and a really sweet girl too.

        Liked by 1 person

  5. Po pierwsze, to przeprowadzka na wordpress chyba służy Twojemu blogowi – ile komentarzy!? No i do tego pod postem o Polsce :) I chociaż lubię Twoje relacje z dalszych wycieczek, to chyba jednak wolę z naszego kraju ;) A w sprawie dzików to zapraszam do siebie. Przychodzą pod mój płot wyżerać żołędzie i co tam się im trafi jak już Wielkopolski Park Narodowy objedzą :D

    Liked by 1 person

    1. Thank You ☺very true, we so often seek thrills and excitements in the foreign lands, while sometimes it’s enough just to walk around and focus. Thanks for visiting!

      Like

  6. I love forests and all that they hold. What a wonderful post. I know very little of Poland and it’s great to come across your blog. Hopefully, someday, we will be able to visit Poland and see what a beautiful country it is! :)

    Liked by 1 person

  7. Nice to know about these forests in Poland and beautiful pîctures, thanks for sharing! I cannot understand some of your posts since they were in polish but would definitely look forward to ones with English as well..

    Like

  8. When someone new visits my blog I like to return the visit and I’m glad I did! I loved this post — everything I have learned the cycle of life has come from the life cycle of trees! Fantastic pictures and description of your visit. Some of my ancestors came from Poland – what a beautiful country.

    Liked by 1 person

    1. Dzięki Mirosław! I oczywiście masz absolutną rację – jesteśmy wszyscy oburzeni tym, że ktoś ma czelność w ogóle w jakiś sposób ingerować w Puszczę Białowieską. Świadczy to o olbrzymiej arogancji.

      Wszystkich również zachęcam do podpisania petycji!

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: