Fez. Tanneries, a Smelly Business / Garbarnie, śmierdzący interes

There is absolutely nothing that could prepare you for the stench coming from the tanneries in Fez. Neither will the leaf of fresh mint that’s slipped in front of your nose by the ironically smiling guides. At times, it feels like the only way of effectively dealing with the smell is to… stop breathing. An additional side effect of the visit is lack of appetite which stays with you for the rest of the day. And yet, the tanneries are by far the biggest highlight of the city. They continue to lure thousands of tourist daily from all around the world.

It is here, where the hides of cows, sheep, goats and camels are being turned into high quality leather products. From under the hands of the craftsmen come bags, jackets, shoes and some lovely poufs made from camels’ hides. The entire production process is manual. No modern machines are in use here. What is even more fascinating, the production remains the same since the medieval ages.

Absolutnie nic nie jest w stanie przygotować Was na smród, który unosi się nad garbarniami w Fezie. Na pewno nie pomaga w tym listek świeżej mięty, podsuwany Wam pod nos przez uśmiechniętych ironicznie przewodników. Momentami wydaje się, że jedynym skutecznym sposobem na poradzenie sobie z przykrym zapachem jest… przestać oddychać. Dodatkowym skutkiem ubocznym wizyty jest utrata apetytu na resztę dnia. A jednak mimo wszystko, to właśnie garbarnie są największą atrakcją tego miasta, przyciągając dziennie tysiące turystów z całego świata..

W tym miejscu przerabia się skóry krów, owiec, kóz oraz wielbłądów na wysokiej jakości skórzane produkty. Spod rąk rzemieślników wychodzą więc torby, kurtki, buty oraz kapitalne wielbłądzie pufy. Cały proces produkcji odbywa się ręcznie, bez użycia żadnych nowoczesnych maszyn. Co więcej jest on niemal identyczny jak w czasach średniowiecznych.

DSC03239
Exactly how much can you load onto a horse? / Dokładnie jak dużo można załadować na konia?
DSC03240
Apparently less than on a donkey! / Najwyraźniej mniej niż na osła.

Tanneries consist of numerous stone vessels, filled with dyes and various mixtures, which ingredients you wouldn’t like to know. Dozens of men stand inside them, covered to their waists in liquids, working hard under the hot Moroccan sun. The first glance around the tannery reminds us of a painter’s colour palette, with only one exception. The end results is not a painting, but a pair of leather slippers ;-)

Na garbarnie składają się liczne kamiennych pojemniki, wypełnione barwnikami oraz różnego rodzaju płynami, których pełnego składu nie chcecie znać. Dziesiątki mężczyzn, stojąc po pas w barwnikach pracuje w pocie czoła piekąc się w promieniach gorącego marokańskiego słońca. Pierwszy rzut oka na garbarnię przywodzi nam na myśl paletę malarską, z tym, że efektem pracy nie są obrazy a skórzane pantofle ;-)

DSC03244

The hides are first soaked in a mixture, which main ingredient is… cow’s urine. Thanks to it, the excessive fat is disposed of and the material can be softened. Then they are moved into clean water where, once soaked, the remaining hair is removed. Before dyeing, the hides are put inside the vessels filled with… pigeon poop. The ammonia it contains helps to absorb the dye. I imagine this step must be the most difficult for the workers who need to step onto the hides with their bare legs.

Skóry moczone są wpierw w miksturze, której głównym elementem jest… krowi mocz. Dzięki niej pozbyć można się nadmiernej ilości tłuszczu oraz zmiękczyć materiał. Następnie przekłada się je do czystej wody, by po wymoczeniu usunąć z nich resztki włosów. Przed samym farbowaniem skóry wkłada się do… gołębich odchodów, by zawarty w nich amoniak sprawił, że będą w stanie lepiej wchłonąć barwnik. Wyobrażam sobie, że to najmniej wdzięczny etap pracy, gdyż skóry ugniata się bosymi stopami.

DSC03245

DSC03246
Think twice before you say again that your job is tough! / Zastanów się dwa razy zanim powiesz, że to Twoja praca jest ciężka!

Eventually the hides are placed inside the vessels filled with different natural dyes such as: poppy flowers (red),  mint (green), saffron (yellow), indigo (blue), henna (orange) or cedar wood (brown). Before they get handed over to the craftsmen, they still need to dry for a couple of days on the tanneries’ rooftops.

Tak przygotowane skóry umieszcza się w pojemnikach wypełnionych naturalnymi barwnikami takimi jak kwiaty maku (czerwony), mięta (zielone) szafran (żółty) indygo (niebieski), henna (pomarańczowy), czy drewno cedrowe (brązowy). Nim trafią do rzemieślników, suszy się je jeszcze przez parę dni na dachach garbarni.

DSC03248DSC03249

DSC03250
Professional work clothing is a absolutely essential! / Profesjonalna odzież robocza to podstawa!
DSC03251
…but is not mandatory / …ale nie jest obowiązkowa

DSC03252DSC03253

DSC03254
“To be in a deep shit” suddenly gets a brand new meaning. / “Wpaść po uszy w gówno” nabiera nagle zupełnie nowego znaczenia.

DSC03255

DSC03256
“I will take those hides away and that’s the end of my shift!” / “Odniosę tylko te skóry i to koniec mojej zmiany!”
DSC03257
“Damn, I lost my wallet…” / “Cholera, zgubiłem portfel…”

DSC03258

***

The most well-known tannery (and the oldest one, built already in the XIth century) in Fez is Chouara (Hay Lablida Chouara). In order to get onto one of the observation decks it is enough to nod your head once you hear a “Tannery?” questionwhich you surely will on the streets of Fez.

***

Najbardziej znaną garbarnią (oraz najstarszą, bo pochodzącą z XI wieku) w Fezie jest Chouara (Hay Lablida Chouara). By dostać się na jeden z tarasów widokowych wystarczy choć raz potakująco kiwnąć głową na ulicy, gdy usłyszymy hasło “Tannery?”. To wystarczy.

Advertisements

124 thoughts on “Fez. Tanneries, a Smelly Business / Garbarnie, śmierdzący interes

  1. Wow good to see your photos and in details :) I learned something though I know a bit about it as I was into Textile business before but I haven’t seen it. With this post now I can really understand. Thanks!

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: